In de kennisbank van VFJ vind je uitleg over de onderwerpen waar je als journalist mee te maken krijgt: mediarecht, beroep en opleiding, geld en rechten, en de journalistieke code. Elk artikel begint met een kort antwoord. Kies hieronder een onderwerp.
Stand: 3 oktober 2026
Wat de wet zegt over informatie opvragen, publiceren, beeld en bronnen.
Met een Woo-verzoek vraag je een overheidsorganisatie om informatie openbaar te maken; een perskaart heb je er niet voor nodig.
Een rectificatie zet een onjuiste of misleidende publicatie van feiten openbaar recht; de rechter kan haar opleggen, de Raad voor de Journalistiek niet.
Smaad is iemands eer of goede naam aantasten door hem van een bepaald feit te beschuldigen; bij laster weet de dader dat het verweten feit niet waar is.
Een foto waarop iemand herkenbaar is, is een portret; is het in opdracht gemaakt, dan mag je het zonder toestemming van de geportretteerde niet openbaar maken.
In de openbare ruimte mag je in principe fotograferen en filmen, ook als er andere mensen in beeld zijn; of je de beelden mag publiceren, is een tweede vraag.
Word je als getuige gehoord, dan kun je als journalist weigeren vragen over de herkomst van je informatie te beantwoorden (artikel 218a Wetboek van Strafvordering).
Voor journalisten en fotografen gelden dezelfde drone-regels als voor iedereen; een uitzondering voor media is in de regels niet gevonden.
Wie in een publicatie wordt beschuldigd of gediskwalificeerd, krijgt volgens de Leidraad van de Raad voor de Journalistiek de gelegenheid daarop te reageren.
Een embargo is een verzoek of afspraak om informatie pas na een bepaald tijdstip te publiceren.
Artikel 15a van de Auteurswet staat toe dat je zonder toestemming van de maker citeert, onder meer in een aankondiging, beoordeling of polemiek – onder voorwaarden.
Persaccreditatie is de toestemming van een organisator om als pers een evenement bij te wonen; je vraagt die per evenement aan bij de organisator zelf.
De politieperskaart van de NVJ is bedoeld voor journalisten die hun werk doen in gebieden die de politie heeft afgezet.
Hoe je journalist wordt en wat de verschillende functies inhouden.
Je wordt journalist via een hbo-bachelor Journalistiek, een master na een universitaire bachelor of een zij-instroomroute zoals een traineeship.
Een verslaggever gaat erop uit om ter plekke verslag te doen van het nieuws, voor krant, website, radio of televisie.
Een redacteur selecteert, redigeert en publiceert content; de eindredacteur loopt teksten na voordat ze verschijnen.
Een persfotograaf maakt op het juiste moment de juiste foto van een nieuwsgebeurtenis; een vaste opleiding is in de geraadpleegde bronnen niet voorgeschreven.
Een sportjournalist doet verslag van wedstrijden, interviewt sporters en zoekt uit wat er achter de sport speelt.
Onderzoeksjournalistiek is volgens de VVOJ kritische en diepgravende journalistiek: je brengt nieuws dat er zonder jouw onderzoek niet zou zijn.
Een correspondent bericht voor een Nederlandse of Vlaamse redactie vanuit een ander land of gebied, in vaste dienst of als freelancer.
Een podcast maak je in zes stappen, van concept tot publicatie; voor muziek, citaten en opnames van anderen gelden regels.
Een content creator maakt video’s, foto’s, teksten of audio; journalistiek is dat pas als je onafhankelijk feiten verzamelt, controleert en wederhoor toepast.
Salaris, tarieven, de Wet DBA en de rechten op je beeld.
Wat een journalist in loondienst minimaal verdient, staat in de cao van de werkgever, bijvoorbeeld de cao voor het Uitgeverijbedrijf.
Freelancers vallen niet onder een cao, maar er zijn ijkpunten: de NVJ rekent met een jaaromzet van ongeveer 150% van een vergelijkbaar bruto salaris.
Volgens de Wet DBA bepalen opdrachtgever en zzp’er samen of er sprake is van loondienst; sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer.
Een quitclaim is een schriftelijke overeenkomst waarin iemand die op een foto of video staat toestemming geeft voor het gebruik van de beelden.
Als fotograaf krijg je automatisch auteursrecht op je foto’s als ze voldoende origineel zijn; registreren is niet nodig.
Als freelance journalist kun je de perskaart van VFJ aanvragen zonder lidmaatschap, ook als freelancen niet je hoofdberoep is.
De afspraken en gewoonten van zorgvuldige journalistiek.
Een journalistieke code beschrijft wat van zorgvuldige journalistiek mag worden verwacht; in Nederland toetst de Raad voor de Journalistiek klachten aan zijn Leidraad.
Off the record is een afspraak tussen journalist en bron over wat er met gegeven informatie mag gebeuren; wat die afspraak inhoudt, verschilt per bron.
Factchecken is nagaan of een bewering feitelijk klopt, op basis van primaire bronnen.
In Nederland worden onder meer De Tegel en De Loep uitgereikt; geld voor een eigen project vraag je als freelancer vooral aan bij het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.
Persvrijheid is vastgelegd in de Grondwet; in de World Press Freedom Index staat Nederland in 2026 op plaats 2 en België op plaats 16.
De perskaart van VFJ gebruik je alleen voor je journalistieke werk, niet privé en niet om korting of entree te krijgen.
Werk je regelmatig journalistiek, dan kun je dat met de perskaart van VFJ aantonen.