U bevindt zich hier: / / Fotograferen en filmen in de openbare ruimte

Fotograferen en filmen in de openbare ruimte: wat mag?

In het publieke domein is het in Nederland “in principe toegestaan om foto’s of filmpjes te maken, ook wanneer daar andere mensen mee worden vastgelegd”, schreef de minister van Justitie in 2017. Of je de beelden daarna mag publiceren, is een tweede vraag, waarop onder meer het portretrecht en de privacywet een antwoord geven. Voor het filmen van politieagenten geldt volgens dezelfde brief dat het niet mag leiden tot het wederrechtelijk hinderen van de agent.

Stand: 2 oktober 2026


Opnemen en publiceren: twee vragen

Voor het maken van beelden en voor het verspreiden ervan gelden verschillende regels. Dat je een foto op straat mocht maken, betekent niet automatisch dat je hem overal mag publiceren, en andersom.

SituatieWat de bronnen zeggenBron
Foto’s of filmpjes maken in het publieke domein“In het publieke domein is het in Nederland in principe toegestaan om foto’s of filmpjes te maken, ook wanneer daar andere mensen mee worden vastgelegd.”Kamerbrief 20 juli 2017
Heimelijk een afbeelding maken van iemand in een woning of op een niet voor het publiek toegankelijke plaatsStrafbaar als het opzettelijk en wederrechtelijk gebeurt met een technisch hulpmiddel waarvan de aanwezigheid niet duidelijk kenbaar is gemaakt: gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de vierde categorie.Art. 139f Sr
Met een daartoe aangebracht, niet kenbaar gemaakt hulpmiddel een afbeelding maken op een openbare plaatsStrafbaar als het wederrechtelijk gebeurt: hechtenis van ten hoogste twee maanden of geldboete van de derde categorie.Art. 441b Sr
Een herkenbare persoon publicerenBij een portret dat zonder opdracht is gemaakt, is publicatie niet geoorloofd voor zover een redelijk belang van de geportretteerde zich ertegen verzet.Art. 21 Auteurswet
Beelden delen buiten de privésfeerDe AP: wie foto’s en filmpjes voor zichzelf maakt en ze privé houdt of hooguit in een zeer beperkte kring deelt, valt onder de huishoudelijke exceptie; bij delen “in bredere kring”, zoals op een openbare Facebookpagina, geldt die uitzondering niet.Autoriteit Persoonsgegevens

Geldboetecategorieën (artikel 23 Sr): volgens de redactionele noot op wetten.overheid.nl gelden per 1 januari 2026 € 11.000 (derde categorie) en € 27.500 (vierde categorie). Artikel 441b ziet op een hulpmiddel dat daartoe is aangebracht; een algemene plicht om te melden dat je filmt, staat in de geraadpleegde bronnen niet.

Publiceren: het portretrecht

Of je een foto van een herkenbare persoon mag publiceren, hangt bij een portret zonder opdracht af van een afweging tussen het redelijk belang van die persoon en de vrijheid van meningsuiting en informatie. Een algemene regel dat iemand die “het onderwerp” van een foto is altijd toestemming moet geven, staat niet in de wet. Alles hierover lees je in de uitleg over portretrecht.

Publiceren: de privacywet

Volgens de AP zijn beelden waarop mensen herkenbaar zijn persoonsgegevens. Voor verwerking voor uitsluitend journalistieke doeleinden zijn de Uitvoeringswet AVG en grote delen van de AVG niet van toepassing (artikel 43 UAVG). Hoe de AP dat formuleert en waar haar bronnen uiteenlopen, staat in de uitleg over portretrecht en de AVG.


Waar mag je filmen?

Het onderscheid tussen openbare en niet-openbare plaatsen bepaalt welke strafbepaling kan gelden.

Straat, plein, park

In het publieke domein is fotograferen en filmen in principe toegestaan, ook als er andere mensen in beeld komen (Kamerbrief 2017). Strafbaar kan het worden met een verborgen, daartoe aangebrachte camera (artikel 441b Sr).

Woning en besloten plaatsen

Wie iemand in een woning of op een andere niet voor het publiek toegankelijke plaats opzettelijk en wederrechtelijk vastlegt met een niet kenbaar gemaakt hulpmiddel, kan worden gestraft (artikel 139f Sr).

Plaats delict

Het Landelijk Handelingskader demonstraties van de politie zegt: “Journalisten mogen in openbare ruimtes opnames maken (met uitzondering van een plaats delict).”

De citaten uit het Landelijk Handelingskader demonstraties (versie van 12 augustus 2026) komen uit de pdf op politie.nl en zijn niet woordelijk tegen een tweede bron gecontroleerd.


Politie filmen

In 2017 stuurde de minister van Justitie een brief over het filmen en fotograferen van politieambtenaren naar de Tweede Kamer. Op politie.nl staat het Landelijk Handelingskader demonstraties, gedateerd 12 augustus 2026.

Filmen mag in principe

Het handelingskader: “Geüniformeerde agenten vervullen echter een publieke functie en mogen gefilmd worden in de openbare ruimte. Auteursrecht of privacy vormt daarvoor in beginsel geen belemmering.” Een agent kan wel aangeven dat hij liever niet in beeld komt.

Niet hinderen

De Kamerbrief: “Het filmen mag niet leiden tot het wederrechtelijk hinderen van de politieambtenaar.” De brief verwijst daarbij naar artikel 184 Sr: “De politie mag niet belemmerd worden bij de rechtmatige uitvoering van een wettelijke taak.”

Publiceren is een andere vraag

Volgens de Kamerbrief kan, door de belangenafweging in het portretrecht, “het publiceren van foto’s of filmpjes van herkenbare politieambtenaren een schending van portretrecht opleveren”. De brief noemt publicatie ook een vorm van verwerking van persoonsgegevens; hij is geschreven onder de Wbp, de voorganger van de AVG.

Filmen en publiceren uit elkaar houden. Het handelingskader zegt dat auteursrecht of privacy “in beginsel geen belemmering” vormen voor het filmen van agenten; de Kamerbrief uit 2017 gaat over het publiceren van herkenbare agenten. De bronnen spreken elkaar daarmee niet rechtstreeks tegen, maar gaan over verschillende handelingen en zijn van verschillende jaren. Een algemene plicht om gezichten van agenten onherkenbaar te maken, staat in geen van beide.

De citaten uit het Landelijk Handelingskader demonstraties (versie van 12 augustus 2026) komen uit de pdf op politie.nl en zijn niet woordelijk tegen een tweede bron gecontroleerd.

Een rechterlijke uitspraak over het filmen van politieambtenaren in de openbare ruimte (artikel 184 Sr) is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden; op politie.nl, rijksoverheid.nl en om.nl is geen pagina gevonden die de vraag “Mag ik de politie filmen?” beantwoordt.


Als de politie je iets opdraagt

Een agent kan een bevel of vordering geven. Of het niet opvolgen daarvan strafbaar is, hangt af van de wettelijke grondslag.

1

Een gebied verlaten

Het handelingskader: “Journalisten dienen altijd opvolging te geven aan vorderingen van de politie om een gebied te verlaten ten behoeve van het creëren van een veilige werkruimte.”

2

Grondslag van het bevel

Voor een veroordeling wegens het niet opvolgen van een bevel of vordering (artikel 184 Sr) moet volgens de rechtbank Amsterdam onder meer vaststaan op grond van welk wettelijk voorschrift het is gegeven en of dat voorschrift die bevoegdheid geeft (ECLI:NL:RBAMS:2019:3406). Die zaak ging over een ontruiming, niet over filmen.

3

Filmverbod bij een doorzoeking

Het gerechtshof Den Haag oordeelde dat de rechter-commissaris als leider van een doorzoeking op grond van artikel 124 Sv maatregelen mag nemen, hier een filmverbod. “Ook in het belang van een goede strafrechtspleging kan een inbreuk gemaakt worden op de persvrijheid.” (ECLI:NL:GHDHA:2017:4311)

Of een agent zonder zo’n bevoegdheid kan eisen dat je stopt met filmen of beelden wist, is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden.

De citaten uit het Landelijk Handelingskader demonstraties (versie van 12 augustus 2026) komen uit de pdf op politie.nl en zijn niet woordelijk tegen een tweede bron gecontroleerd.


Filmen bij demonstraties

Het Landelijk Handelingskader demonstraties beschrijft hoe de politie bij demonstraties met journalisten omgaat.

Wat het kader zegt

  • “Journalisten mogen in openbare ruimtes opnames maken (met uitzondering van een plaats delict).”
  • “De politie treedt op indien journalisten worden belemmerd of belaagd in hun werk.”
  • “Journalisten zijn niet verplicht een hesje of de politieperskaart zichtbaar te dragen.”
  • Vorderingen om een gebied te verlaten moeten journalisten altijd opvolgen.

De rol van een perskaart

Het kader noemt journalisten met een politieperskaart als personen met een Veilige Publieke Taak; die kaart wordt volgens het kader uitgereikt door de NVJ. De Kamerbrief noemt voor fotograferen en filmen in het publieke domein geen perskaart als voorwaarde: het is daar in principe toegestaan.

Doxing. Volgens het Openbaar Ministerie is doxing, “het (online) delen van iemands persoonlijke gegevens voor intimiderende doeleinden”, sinds 1 januari 2024 strafbaar. Het wetsartikel en de maximumstraf staan niet op die pagina.

De citaten uit het Landelijk Handelingskader demonstraties (versie van 12 augustus 2026) komen uit de pdf op politie.nl en zijn niet woordelijk tegen een tweede bron gecontroleerd.


Veelgestelde vragen over fotograferen en filmen

In het publieke domein is dat in principe toegestaan, ook als er andere mensen in beeld komen (Kamerbrief 2017). Uitzonderingen gelden onder meer voor heimelijk fotograferen met een verborgen hulpmiddel (artikelen 139f en 441b Sr). Voor publicatie gelden aparte regels.

Niet in het algemeen. Strafbaar kan het heimelijk vastleggen van iemand in een woning of niet-openbare plaats zijn met een niet kenbaar gemaakt hulpmiddel (artikel 139f Sr), en op een openbare plaats met een daartoe aangebracht, niet kenbaar gemaakt hulpmiddel (artikel 441b Sr).

Dat hangt af van het portretrecht: bij een portret zonder opdracht is publicatie niet geoorloofd voor zover een redelijk belang van de geportretteerde zich ertegen verzet (artikel 21 Auteurswet). Daarnaast kan de privacywet gelden.

Volgens de Kamerbrief uit 2017 en het Landelijk Handelingskader demonstraties in principe wel. Het filmen mag niet leiden tot het wederrechtelijk hinderen van de politieambtenaar.

Een agent kan een bevel of vordering geven; of niet opvolgen strafbaar is (artikel 184 Sr), hangt af van de wettelijke grondslag. Een vordering om een gebied te verlaten moeten journalisten volgens het handelingskader altijd opvolgen. Een algemene regel over stoppen met filmen of wissen van beelden is in de bronnen niet gevonden.

Een algemene plicht daartoe staat niet in de geraadpleegde bronnen. Volgens de Kamerbrief kan publicatie van herkenbare politieambtenaren wel een schending van portretrecht opleveren; dat hangt af van de belangenafweging.

Volgens politie.nl mag een politiemedewerker je op voor publiek toegankelijke plaatsen filmen met een bodycam.

Nee. De Kamerbrief noemt voor fotograferen en filmen in het publieke domein geen perskaart als voorwaarde. Volgens het handelingskader zijn journalisten ook niet verplicht een hesje of politieperskaart zichtbaar te dragen.

Volgens het handelingskader mogen journalisten in openbare ruimtes opnames maken, behalve op een plaats delict, en treedt de politie op als journalisten worden belemmerd of belaagd.

Volgens het Openbaar Ministerie is doxing sinds 1 januari 2024 strafbaar. Het wetsartikel staat niet op de geraadpleegde pagina.

Nee, deze informatie gaat over Nederland. In België gelden andere regels.

Dit is algemene informatie en geen juridisch advies.


Meer onderwerpen

Portretrecht

Wanneer je een foto van iemand mag publiceren: in opdracht, zonder opdracht en het redelijk belang.

Smaad en laster

Het verschil, de straffen en wat het algemeen belang betekent voor berichtgeving.

Rectificatie

Wanneer je een correctie van een publicatie kunt eisen en welke route er is.


Werk je regelmatig journalistiek, dan kun je dat met de perskaart van VFJ aantonen; het recht om in de openbare ruimte te filmen hangt niet van een perskaart af.

Perskaart aanvragen

Bronnen en stand: 2 oktober 2026. Wetboek van Strafrecht, artikel 23 · Wetboek van Strafrecht, artikel 139f · Wetboek van Strafrecht, artikel 441b · Auteurswet, artikel 21 · Uitvoeringswet AVG, artikel 43 · Kamerstuk 29628, nr. 724 (20 juli 2017) · Politie, Landelijk Handelingskader demonstraties (12 augustus 2026) · Politie, De politie mag u filmen met een bodycam · Autoriteit Persoonsgegevens, Beeldmateriaal · OM, Doxing vanaf 1 januari 2024 strafbaar (19 december 2023) · Hof Den Haag 2 mei 2017, ECLI:NL:GHDHA:2017:4311 · Rb. Amsterdam 13 mei 2019, ECLI:NL:RBAMS:2019:3406

© Copyright - perskaart-aanvragen.com
PortretrechtBronbescherming