Een persfotograaf of fotojournalist maakt volgens Hogeschool Utrecht „op het juiste moment de juiste foto van een nieuwsgebeurtenis”. Een vaste opleiding is in de geraadpleegde bronnen niet voorgeschreven: je komt binnen via een fotografieopleiding op mbo- of hbo-niveau, een vakopleiding of een journalistiekstudie. Vrijwel alle fotojournalisten werken zelfstandig, blijkt uit de NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025.
Stand: 2 oktober 2026
Een fotojournalist legt nieuws vast in beeld. Hogeschool Utrecht noemt het als een van de beroepen na de bachelor Journalistiek.
De fotojournalist maakt „op het juiste moment de juiste foto van een nieuwsgebeurtenis”, schrijft Hogeschool Utrecht. In de cao voor dagbladen staat de fotojournalist op functieniveau 6, de fotoredacteur op niveau 5.
Fotojournalisten beheren of gebruiken volgens de hogeschool vaak beelddatabanken en schrijven ook de bijschriften bij hun foto’s.
Bij het ANP zijn fotografen volgens het persbureau dagelijks op pad om de realtime stroom van foto’s en video’s aan te vullen. Het archief telt volgens het ANP meer dan 90 miljoen beelden.
Een opleiding speciaal tot persfotograaf is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden. Je kiest tussen een fotografieopleiding, een vakopleiding of een journalistieke opleiding met fotografie.
| Opleiding en plaats | Niveau en duur | Toelating en inhoud |
|---|---|---|
| Grafisch Lyceum Rotterdam, Fotografie – Rotterdam | Mbo niveau 4, 3 jaar, BOL | Vmbo vanaf kaderberoepsgerichte leerweg. Je leert beelden maken die een verhaal vertellen, in de studio en op locatie. |
| Mediacollege Amsterdam, Photographic designer – Amsterdam | Mbo niveau 4, 3 leerjaren, BOL, maximaal 90 plaatsen | Minimaal vmbo-kb. Fotografietechniek, vormgeving, storytelling en ondernemerschap. |
| Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, Fotografie – Den Haag | Hbo-bachelor (Bachelor of Arts), 4 jaar voltijd of compact deeltijd, 240 ECTS | Engelstalig; onderzoekspapers kunnen in het Nederlands. Aanmelddeadline 2 maart. |
| Willem de Kooning Academie, Photography – Rotterdam | Hbo-bachelor (Bachelor of Arts), 4 jaar | Fotografie in de breedste zin, als vertrekpunt of als eindresultaat (eigen omschrijving van de academie). |
| St. Joost School of Art & Design, Photography, Film & the Digital – Breda | Hbo-bachelor | Toelating met portfolio; de opleiding draait om verhalen vertellen met foto, film en digitale media. |
| Calder Academie, Vakopleiding Fotografie – Amsterdam, Apeldoorn, Doorn, Eindhoven, Rotterdam | Vakdiploma, 2 jaar deeltijd: 2 lesdagen per maand of 1 avond per week | Onder meer portret-, product- en reportagefotografie; afsluiting met het diploma Vakfotograaf van de Nederlandse Fotovakschool. |
| Hbo-bachelor Journalistiek – Ede, Tilburg, Utrecht, Zwolle | Hbo-bachelor, 4 jaar | Bij Hogeschool Utrecht leer je schrijven, interviewen, onderzoeken, fotograferen én radio en televisie maken. |
| AP Hogeschool (Antwerpen) en Thomas More (Mechelen) | Professionele bachelor Journalistiek, 180 studiepunten | Specialisatie in audio, video of tekst en beeld: bij AP in het laatste jaar, bij Thomas More vanaf het tweede jaar. |
Na het mbo kun je volgens het Grafisch Lyceum Rotterdam doorstromen naar een hbo-opleiding Fotografie; Mediacollege Amsterdam noemt onder meer HKU en de Willem de Kooning Academie. Meer journalistieke opleidingen vind je in Journalist worden.
“Vrijwel alle fotojournalisten werken zelfstandig”, stelt de NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025. Volgens de NVJ zijn er ook amper werkgevers die fotojournalisten in loondienst nemen.
Van de fotojournalisten die freelance werken, geeft één op de vijf (19,9%) de voorkeur aan loondienst. Acht op de tien fotofreelancers is man (NVJ, freelancers). Fotofreelancers hadden in 2025 het minst last van de handhaving op schijnzelfstandigheid.
Het ANP en Hollandse Hoogte werken met een flinke groep professionele fotografen, „die voor een groot deel op freelance basis met ons werken”. Wie wil samenwerken, stuurt volgens het ANP een portfolio en motivatie. Hollandse Hoogte is sinds 2018 onderdeel van het ANP.
Fotojournalisten werken volgens de NVJ gemiddeld 36,8 uur per week, waarvan ze er 23,2 kunnen declareren. Fotofreelancers verdienden in 2024 gemiddeld € 31,92 per declarabel uur, minder dan schrijvende freelancers (€ 36,28).
Voor jezelf beginnen betekent volgens de KvK inschrijven in het Handelsregister, administratie, belastingen en verzekeringen regelen. Op 1 januari 2026 stonden er ruim 27.402 fotografen ingeschreven, alle soorten fotografie samen; er komen er jaarlijks ongeveer 1.000 bij.
Een gemiddeld inkomen van persfotografen van CBS of UWV is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden. Wel zijn er cao-schalen voor fotografen in loondienst en cijfers over freelancers.
| Wat | Bedrag | Bron |
|---|---|---|
| Fotojournalist bij een dagblad (functieniveau 6) | € 3.489,48 – € 5.282,85 bruto per maand per 1 januari 2026, 38 uur per week | Cao Uitgeverijbedrijf, art. 13.2 en 13.4 |
| Fotoredacteur bij een dagblad (functieniveau 5) | € 3.031,27 – € 4.558,64 bruto per maand per 1 januari 2026 | Cao Uitgeverijbedrijf, art. 13.2 en 13.4 |
| Beeldredacteur A / B bij een publiekstijdschrift (groep 3 / 2) | € 3.191,50 – € 5.149,29 / € 2.889,78 – € 4.175,46 bruto per maand per 1 januari 2026, 36 uur per week | Cao Uitgeverijbedrijf, art. 14.2 en 14.3 |
| Fotofreelancer: gemiddeld inkomen per declarabel uur (2024) | € 31,92 | NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025 |
| Rekenvoorbeeld uurtarief fotojournalist | € 54,59 bruto per uur excl. btw (modaal inkomen € 46.500 plus € 10.000 kosten, gedeeld door 1.035 declarabele uren) | NVJ/NVF, uurtarief berekenen |
Het rekenvoorbeeld van de NVJ-fotografenvereniging NVF gaat uit van 23 declarabele uren per week gedurende 45 weken. Voor een fotograaf in de commerciële of creatieve sector met 15 declarabele uren per week komt dezelfde som uit op € 83,70 per uur. Foto’s die je digitaal of gedrukt aan een klant levert, vallen volgens de KvK onder het btw-tarief van 21%.
Als maker van een foto heb je volgens de KvK automatisch auteursrecht op al je foto’s. Wat je mag fotograferen en publiceren, lees je in onze artikelen.
Wanneer je een herkenbare foto van iemand mag publiceren, en wat het verschil is tussen een portret met en zonder opdracht.
Fotograferen op straat is in principe toegestaan; publiceren is een tweede vraag.
Wanneer je zonder toestemming van de maker mag citeren uit werk van anderen, en onder welke voorwaarden.
Fotograferen met een drone kent eigen regels; de KvK noemt onder meer registratie in het Europese droneregister.
Voor een evenement, wedstrijd of persconferentie heb je meestal een persaccreditatie nodig. Een perskaart is iets anders.
Accreditatie vraag je per evenement aan bij de organisator, meestal met een formulier of per e-mail en vóór een deadline. De organisator beslist. Een perskaart geeft geen recht op accreditatie, maar kan je aanvraag wel ondersteunen.
De perskaart van VFJ kun je als fotograaf aanvragen vanaf 18 jaar als je regelmatig journalistieke foto’s publiceert, ook naast een ander beroep en zonder lidmaatschap. Elke aanvraag wordt gecontroleerd; 12, 24 of 36 maanden kosten € 95, € 150 of € 180. De kaart geeft geen recht op toegang, accreditatie of kortingen.
Ook de NVJ geeft een perskaart uit; de voorwaarden staan op onze pagina NVJ-perskaart. Een fotopas voor een concert, festival of wedstrijd vraag je altijd apart aan bij de organisator.
Zo bouw je stap voor stap aan je werk als fotojournalist.
1
Leer het vak
Kies een fotografieopleiding op mbo- of hbo-niveau, een vakopleiding of een journalistieke opleiding waarin je ook fotografeert.
2
Bouw een portfolio
Een portfolio wordt vaak gevraagd: St. Joost laat studenten toe op basis van een portfolio en het ANP vraagt fotografen om (een link naar) hun portfolio en hun motivatie.
3
Schrijf bijschriften
Fotojournalisten schrijven volgens Hogeschool Utrecht ook de bijschriften bij hun foto’s. Oefen dus ook met de tekst bij je beeld.
4
Schrijf je in bij de KvK
Ga je freelance werken, dan schrijf je je in bij de KvK en regel je administratie, belastingen en verzekeringen.
5
Reken je tarief uit
Gebruik het rekenvoorbeeld van de NVF: gewenst inkomen plus kosten, gedeeld door je declarabele uren.
6
Ken je rechten
Je hebt automatisch auteursrecht op je foto’s. Lees ook over portretrecht en fotograferen in de openbare ruimte.
Hoe kan ik persfotograaf worden?
Leer het vak via een fotografieopleiding (mbo of hbo), een vakopleiding of een journalistieke opleiding, en bouw een portfolio op. Vrijwel alle fotojournalisten werken zelfstandig (NVJ); persbureaus als het ANP werken grotendeels met freelancers en vragen om een portfolio en motivatie.
Kan ik fotograaf worden zonder opleiding?
Een verplichte opleiding is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden. Wie voor zichzelf begint, schrijft zich volgens de KvK in bij de KvK en regelt administratie, belastingen en verzekeringen. Opdrachtgevers en persbureaus beoordelen vooral je portfolio.
Wat verdient een zzp-fotograaf?
Fotofreelancers in de journalistiek verdienden in 2024 gemiddeld € 31,92 per declarabel uur (NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025). Ze werken gemiddeld 36,8 uur per week, waarvan 23,2 declarabel. Cijfers voor alle zzp-fotografen samen zijn in de bronnen niet gevonden.
Hoeveel verdien je per maand als fotograaf?
Een fotojournalist in loondienst bij een dagblad valt in functieniveau 6 van de cao voor het Uitgeverijbedrijf: per 1 januari 2026 € 3.489,48 tot € 5.282,85 bruto per maand bij 38 uur per week. Een gemiddeld maandinkomen van alle fotografen is in de bronnen niet gevonden.
Hoe kan ik mijn eigen fotografiebedrijf starten?
Volgens de KvK kies je een bedrijfsnaam, schrijf je je in bij de KvK, zet je een administratie op, zoek je de belastingen uit en regel je verzekeringen. Foto’s die je digitaal of gedrukt aan een klant levert, vallen onder het btw-tarief van 21%.
Welke opleiding heb je nodig om beeldredacteur te worden?
Een specifieke opleiding is in de bronnen niet gevonden. De cao kent de functies fotoredacteur (dagblad, niveau 5) en beeldredacteur A en B (publiekstijdschrift). Thomas More noemt fotoredacteur als een van de beroepen na de bachelor Journalistiek.
Kan je journalist worden zonder diploma?
Ja. Volgens de NVJ heeft 55% van de journalisten een journalistiek diploma; de rest heeft meestal een andere hbo- of universitaire opleiding gevolgd.
Kan ik zelf een perskaart maken?
Zelf een kaart maken kan, maar zo’n kaart bewijst niets: niemand heeft gecontroleerd of je journalistiek werkt. Een perskaart geeft bovendien geen recht op toegang of accreditatie; die vraag je per evenement aan bij de organisator.
Heb je een perskaart nodig als persfotograaf?
Een wettelijke plicht is in de bronnen niet gevonden. Voor evenementen en wedstrijden vraag je een persaccreditatie aan bij de organisator; een perskaart kan die aanvraag ondersteunen, maar geeft er geen recht op.
Wie heeft het auteursrecht op mijn persfoto’s?
Als maker van een foto heb je volgens de KvK automatisch auteursrecht op al je foto’s; jij beslist wat ermee gebeurt.
Kun je in Vlaanderen persfotograaf worden via journalistiek?
Ja, onder meer via de professionele bachelor Journalistiek: bij AP Hogeschool specialiseer je je in het laatste jaar in audio, video of tekst en beeld, bij Thomas More kies je vanaf het tweede jaar video, audio of tekst en beeld.
Alle opleidingen en routes, van hbo en master tot traineeship, ook in Vlaanderen.
Wat een verslaggever doet, het verschil met redacteur en correspondent en het salaris.
Taken, het verschil tussen beide functies, online redactie en salaris.
Publiceer je regelmatig journalistieke foto’s, dan kun je dat met de perskaart van VFJ aantonen. Accreditatie vraag je altijd zelf aan bij de organisator.
Bronnen en stand: 2 oktober 2026. Hogeschool Utrecht, Journalistiek: na de opleiding · Hogeschool Utrecht, Journalistiek · NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025, De journalisten · NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025, De freelancers · NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025, De opleidingen · NVJ/NVF, Hoe bereken je een uurtarief en prijzen als fotograaf · Cao voor het Uitgeverijbedrijf 2025-2027, functies en salarisschalen (pdf, NVJ) · ANP, Veelgestelde vragen · ANP, Beeld · KvK, Voor jezelf beginnen als fotograaf · Grafisch Lyceum Rotterdam, Fotografie · Mediacollege Amsterdam, Photographic designer · KABK, Bachelor Fotografie · Willem de Kooning Academie, Photography · St. Joost School of Art & Design, Photography, Film & the Digital · Calder Academie, Vakopleiding Fotografie · AP Hogeschool, Journalistiek · Thomas More, Journalistiek