U bevindt zich hier: / / Hoor en wederhoor

Hoor en wederhoor: wat houdt het in en wanneer is het verplicht?

Hoor en wederhoor betekent dat wie in een publicatie wordt beschuldigd of gediskwalificeerd, de gelegenheid krijgt daarop te reageren. Voor journalisten staat de norm in onderdeel B.3 van de Leidraad van de Raad voor de Journalistiek: wie beschuldigd wordt, “krijgt voldoende gelegenheid om, bij voorkeur in dezelfde publicatie, te reageren op de aantijgingen”. Het is een norm van zelfregulering; een wettelijke plicht is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden, maar een rechter kan naleving meewegen.

Stand: 2 oktober 2026


Wat zegt de Leidraad?

De Raad voor de Journalistiek “is een onafhankelijke instantie van zelfregulering voor de media” (rvdj.nl). In de Leidraad (september 2026) staat wederhoor onder B.3. Dit is de volledige tekst van die norm:

  • “Journalisten passen wederhoor toe bij personen die door een publicatie worden gediskwalificeerd, ook wanneer die personen hierin slechts zijdelings een rol spelen.”
  • “Wie beschuldigd wordt, krijgt voldoende gelegenheid om, bij voorkeur in dezelfde publicatie, te reageren op de aantijgingen.”
  • “Wederhoor ontslaat journalisten overigens niet van hun opdracht zo waarheidsgetrouw mogelijk te berichten.”
  • “Het beginsel van wederhoor geldt niet voor publicaties die kennelijk een persoonlijke mening bevatten (bijvoorbeeld columns, recensies en opiniërende bijdragen) en berichtgeving van feitelijke aard, zoals verslagen van openbare bijeenkomsten.”

B.3 heeft geen onderverdeling; een nummering als “2.3” komt in de versies van januari 2024 en september 2026 niet voor. Oudere versies (2007–2021) zijn niet nagekeken. Ook in procedures bij rechters en bestuursorganen wordt de term hoor en wederhoor gebruikt; die betekenis valt buiten deze pagina.


Wanneer is wederhoor nodig?

De Raad toetst klachten aan de Leidraad. Drie recente conclusies laten zien hoe B.3 wordt toegepast.

ConclusieWaar het om gingOordeel van de Raad
RvdJ 2026/1 (20 januari 2026)Artikel waarin klager werd beticht van intieme terreur jegens zijn vrouw en van het bewust misbruiken van het rechtssysteemGegrond: “Ten aanzien van beide aantijgingen had dan ook deugdelijk wederhoor moeten plaatsvinden.” De Raad volgde niet het betoog dat wederhoor door de aard van het artikel minder strikt hoefde.
RvdJ 2026/13 (17 maart 2026)Artikel over twee kampen in een kerkgemeenschap; klager werd niet benaderdGegrond: “Tegen deze achtergrond had bij klager wederhoor moeten worden toegepast.”
RvdJ 2026/7 (19 februari 2026)Herziening van een eerdere conclusie over een serie in afleveringenGezien de ernst van de beschuldiging in aflevering 1 kon “niet tot aflevering 5 gewacht” worden met wederhoor.

Zo pas je wederhoor toe

Deze punten volgen uit de Leidraad en de conclusies hierboven.

1

Leg de aantijgingen voor

De betrokkene moet kunnen reageren “op de aantijgingen”. Dat veronderstelt dat hij weet welke beschuldigingen je gaat publiceren.

2

Geef voldoende gelegenheid

De Leidraad spreekt van “voldoende gelegenheid”. Een concrete termijn in uren of dagen staat in de geraadpleegde bronnen niet.

3

Bij voorkeur in dezelfde publicatie

De reactie komt bij voorkeur in dezelfde publicatie als de beschuldiging. Bij een serie kon met wederhoor niet tot een latere aflevering worden gewacht (RvdJ 2026/7).

4

Ook bij een bijrol

Wederhoor geldt ook voor personen die in een publicatie “slechts zijdelings een rol spelen”, als zij worden gediskwalificeerd.

5

Het genre is geen vrijbrief

In RvdJ 2026/1 volgde de Raad het argument niet dat de aard van het artikel minder strikt wederhoor toeliet.

6

Blijf zelf controleren

Wederhoor ontslaat je niet van de opdracht “zo waarheidsgetrouw mogelijk te berichten”.


Uitzonderingen

Mening en feitelijke verslagen

Volgens B.3 geldt wederhoor niet voor publicaties die kennelijk een persoonlijke mening bevatten, zoals columns, recensies en opiniërende bijdragen, en niet voor berichtgeving van feitelijke aard, zoals verslagen van openbare bijeenkomsten.

Een misstand

Of je bij een evidente misstand van wederhoor mag afwijken, is volgens de geraadpleegde teksten niet eenduidig; zie de toelichting hieronder.

De Leidraad bevat de zin: “Het afwijken van deze norm kan worden gerechtvaardigd wanneer er evident sprake is van een misstand én wanneer dit noodzakelijk is om de desbetreffende kwestie aan de orde te stellen.” Of die uitzondering ook voor wederhoor (B.3) geldt, is niet eenduidig. Op de webpagina staat de zin in een voetnoot bij de normen B.1, B.2 en C.1, en B.3 eindigt met de zin over verslagen van openbare bijeenkomsten. In de pdf-versie lijkt de zin ook bij B.3 te staan; dat kan aan de opmaak van de voetnoot liggen, maar is niet vastgesteld.


Als wederhoor ontbreekt

Wie vindt dat over hem is gepubliceerd zonder wederhoor, kan bij de Raad voor de Journalistiek klagen. Daarnaast kan een rechter de naleving van hoor en wederhoor meewegen.

Klacht bij de Raad

De Raad oordeelt in een conclusie of een klacht gegrond is. “De Raad kan geen sancties – zoals schadevergoeding en rectificatie – opleggen.” Hij is “ook geen tuchtcollege”. De conclusies worden op rvdj.nl gepubliceerd; de Raad vraagt het medium om publicatie en “verwacht dat daaraan ruimhartig gehoor wordt gegeven” (rvdj.nl).

De civiele rechter

De voorzieningenrechter in Amsterdam overwoog in 2022 dat naarmate het signaleren van een misstand ernstiger gevolgen heeft voor de betrokkene, “hogere eisen” gelden aan onder meer het feitenonderzoek en “naleving van het beginsel van hoor en wederhoor” (ECLI:NL:RBAMS:2022:7051). Meer over de civiele route lees je bij rectificatie en smaad en laster.

Of een rechter een conclusie van de Raad voor de Journalistiek meeweegt, is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden. Een wetsartikel dat journalisten tot wederhoor verplicht, is evenmin gevonden. De norm in B.3 noemt geen perskaart: zij geldt voor journalistieke publicaties, ongeacht een perskaart.


Veelgestelde vragen over hoor en wederhoor

Dat iemand die in een publicatie wordt beschuldigd of gediskwalificeerd, de gelegenheid krijgt om daarop te reageren. In de journalistiek staat de norm in B.3 van de Leidraad van de Raad voor de Journalistiek.

Volgens de Leidraad passen journalisten wederhoor toe bij personen die door een publicatie worden gediskwalificeerd. Dat is een norm van zelfregulering. Een wettelijke plicht is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden; een rechter kan naleving wel meewegen (ECLI:NL:RBAMS:2022:7051).

Bij personen die door een publicatie worden gediskwalificeerd, ook als zij maar zijdelings een rol spelen, en bij iedereen die wordt beschuldigd.

De Leidraad spreekt van “voldoende gelegenheid”. Een concrete termijn is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden.

Bij voorkeur wel: de Leidraad zegt “bij voorkeur in dezelfde publicatie”. Bij een serie kon de Raad niet aanvaarden dat met wederhoor tot een latere aflevering werd gewacht (RvdJ 2026/7).

Nee. Volgens B.3 geldt het beginsel niet voor publicaties die kennelijk een persoonlijke mening bevatten, zoals columns, recensies en opiniërende bijdragen, en niet voor feitelijke verslagen van openbare bijeenkomsten.

Dat is niet eenduidig. De Leidraad kent een uitzondering bij een evidente misstand, maar op de webpagina hoort die bij andere normen (B.1, B.2 en C.1); in de pdf-versie lijkt zij ook bij B.3 te staan.

Je kunt een klacht indienen bij de Raad voor de Journalistiek. Daarnaast kan een rechter bij een procedure over een publicatie de naleving van hoor en wederhoor meewegen.

Nee. De Raad kan geen sancties zoals schadevergoeding en rectificatie opleggen en is geen tuchtcollege. Hij verwacht wel dat media zijn conclusies publiceren.

Nee, deze informatie gaat over Nederland. In België gelden andere regels.

Dit is algemene informatie en geen juridisch advies.


Meer onderwerpen

Smaad en laster

Het verschil, de straffen en wat het algemeen belang betekent voor berichtgeving.

Rectificatie

Wanneer je een correctie van een publicatie kunt eisen en welke route er is.

Bronbescherming

Het verschoningsrecht van journalisten: wie zich erop kan beroepen en waar de grenzen liggen.


Werk je regelmatig journalistiek, dan kun je dat met de perskaart van VFJ aantonen; de norm van hoor en wederhoor geldt met of zonder perskaart.

Perskaart aanvragen

Bronnen en stand: 2 oktober 2026. Raad voor de Journalistiek, Leidraad (september 2026) · Leidraad september 2026 (pdf) · Leidraad januari 2024 (pdf) · Raad voor de Journalistiek, Over de Raad · RvdJ 2026/1 · RvdJ 2026/7 · RvdJ 2026/13 · Rb. Amsterdam 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:7051

© Copyright - perskaart-aanvragen.com
Drone-regelsEmbargo