U bevindt zich hier: / / Auteursrecht op foto’s

Auteursrecht op foto’s: jouw rechten als maker

Als fotograaf krijg je automatisch auteursrecht op je foto’s die voldoende origineel zijn; registreren is niet nodig en volgens auteursrecht.nl zelfs niet mogelijk. Anderen mogen je foto alleen gebruiken met jouw toestemming, behalve in wettelijke uitzonderingen zoals het citaatrecht. Gebruikt iemand je foto zonder toestemming, dan kun je hem aanspreken, een sommatie sturen en zo nodig naar de rechter stappen; het auteursrecht loopt tot 70 jaar na de dood van de maker.

Stand: 2 oktober 2026

Wanneer is je foto beschermd?

Volgens auteursrecht.nl krijgt een fotograaf automatisch auteursrecht op al zijn foto’s die voldoende origineel zijn. Dat houdt onder meer in dat alleen hij beslist wat er met de foto mag gebeuren.

Origineel genoeg

Originaliteit kan blijken uit de onderwerpskeuze, de compositie, het perspectief of de belichting. De meeste foto’s zijn in de praktijk wel (enigszins) origineel; zelfs een vakantiefoto is in veel gevallen beschermd.

Geen registratie, geen ©

Auteursrecht ontstaat vanzelf en gratis. Aanvragen of inschrijven in een register is volgens auteursrecht.nl niet nodig en niet eens mogelijk; ook ‘auteursrecht voorbehouden’ hoef je er niet bij te zetten. Een ©-vermelding mag je aanbrengen, maar is voor de bescherming niet nodig. Je bewijspositie over de datum kun je versterken met een depot bij de notaris of een i-DEPOT bij het BBIE.

Hoe lang?

Het auteursrecht eindigt 70 jaar na de dood van de maker, gerekend vanaf 1 januari van het jaar na het overlijden. Geldt een rechtspersoon als maker, dan is de termijn 70 jaar vanaf de eerste rechtmatige openbaarmaking (auteursrecht.nl).

SituatieWie heeft het auteursrecht?Bron
Je fotografeert als freelancerJij, als maker. Geef je een ander toestemming, dan is dat een licentie; het auteursrecht blijft dan bij jou.auteursrecht.nl
Je fotografeert in loondienstDe werkgever geldt als maker als het werk in dienstverband is gemaakt (artikel 7 Auteurswet). In de arbeidsovereenkomst kan worden afgesproken dat jij toch de rechthebbende bent. Heeft het werk geen enkele relatie met je normale werkzaamheden, dan houd jij het auteursrecht.auteursrecht.nl
Je draagt het auteursrecht overOverdracht moet in een schriftelijk stuk, een akte, worden vastgelegd. Sinds 1 juli 2015 moet ook een exclusieve licentie schriftelijk worden overeengekomen; een niet-exclusieve licentie kan ook mondeling.auteursrecht.nl

Wat mogen anderen met je foto?

Wie een foto met auteursrecht wil gebruiken, heeft volgens de Rijksoverheid toestemming van de maker nodig. De wet kent een aantal uitzonderingen.

Sociale media

Ook een foto op sociale media is meestal beschermd. Het is volgens auteursrecht.nl niet toegestaan een foto van iemands Facebook-pagina te halen en in een tijdschrift of op een andere website te plaatsen.

Nieuws en pers

Zonder toestemming mag volgens de checklist van auteursrecht.nl een korte opname in een foto-, film-, radio- of televisiereportage, als dat voor het behoorlijk weergeven van een actuele gebeurtenis gerechtvaardigd is. Het overnemen door de pers uit de pers van artikelen over actuele onderwerpen geldt volgens dezelfde checklist niet voor foto’s of ander beeldmateriaal.

Citaat en thuiskopie

Een foto mag onder voorwaarden als citaat worden gebruikt, met bronvermelding (zie citaatrecht). Een thuiskopie voor eigen gebruik mag, maar die mag niet worden verspreid of openbaar gemaakt (Rijksoverheid).

Kunst en gebouwen in de openbare ruimte. Afbeeldingen van kunstwerken of gebouwen die permanent in de openbare ruimte staan, mogen volgens Pictoright vaak zonder toestemming van de maker openbaar worden gemaakt, als het werk wordt afgebeeld zoals het in zijn omgeving te zien is. Bij bijvoorbeeld een gestileerde afbeelding in een logo of zeer commercieel gebruik is wel toestemming nodig.

Licentie, naamsvermelding en eerlijke vergoeding

Je bepaalt zelf onder welke voorwaarden een ander je foto mag gebruiken. Een deel van je rechten kun je niet weggeven.

Licentie of overdracht

Aan een licentie kun je financiële voorwaarden verbinden. Het is volgens auteursrecht.nl belangrijk de voorwaarden zorgvuldig af te spreken en schriftelijk vast te leggen. In plaats van een licentie kun je ook kiezen voor overdracht van het auteursrecht, maar die vraagt een akte.

Naam en integriteit

De maker behoudt persoonlijkheidsrechten: hij kan optreden als een werk zonder zijn naam of onder andermans naam verschijnt, of als het wordt verminkt. Persoonlijkheidsrechten zijn niet over te dragen; van het recht om bezwaar te maken tegen verminking of tegen het wijzigen van de naam kan nooit afstand worden gedaan (auteursrecht.nl).

Auteurscontractenrecht

Sinds 1 juli 2015 heb je recht op een billijke vergoeding, en op een aanvullende vergoeding bij een vorm van exploitatie die bij het contract niet voorzien was. Je kunt een contract ontbinden als het werk niet voldoende wordt geëxploiteerd, en onredelijk bezwarende bedingen vernietigen. Er is een geschillencommissie (auteursrecht.nl).

Foto gebruikt zonder toestemming: wat kun je doen?

Elke verveelvoudiging en openbaarmaking van je werk zonder toestemming is volgens Pictoright in principe een inbreuk. De KvK en auteursrecht.nl beschrijven deze stappen, van licht naar zwaar.

1

Leg de inbreuk vast

Bewaar waar, wanneer en hoe je foto is gebruikt. Volgens de KvK is het belangrijk dat je kunt bewijzen dat je de maker bent.

2

Neem contact op

Spreek de gebruiker aan, per e-mail of telefoon. Soms is het auteursrecht onbewust geschonden en wordt de fout meteen hersteld (KvK).

3

Laat het offline halen

Staat je foto op een website of sociaal platform, dan kun je volgens de KvK een DMCA-takedown notice indienen: een verzoek om je werk offline te halen.

4

Stuur een sommatie

Eis in een sommatiebrief dat de inbreuk stopt en gestaakt blijft. Auteursrecht.nl raadt aan zo’n brief aangetekend te versturen; je kunt hem zelf of door een advocaat laten opstellen.

5

Vraag vergoeding

Heb je door de schending geld misgelopen, dan kun je volgens de KvK een schadevergoeding of winstafdracht eisen. Vaak wordt volgens Pictoright een verbod op verder gebruik plus een geldbedrag gevorderd.

6

Stap naar de rechter

Helpt dat niet, dan kan de rechter een verbod en een dwangsom opleggen. In zaken over intellectueel eigendom is volgens auteursrecht.nl een volledige kostenvergoeding mogelijk, zodat de winnende partij haar advocaatkosten vergoed kan krijgen.

Geen vast bedrag. Een vast bedrag per foto of een ‘boete’ voor auteursrechtinbreuk is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden. Het gaat om schadevergoeding of winstafdracht; volgens auteursrecht.nl kan schade bijvoorbeeld bestaan uit verlies van exclusiviteit, royalty’s of winst, en kan ook reputatieschade worden meegerekend. Ben je aangesloten bij Pictoright met de aansluitvorm ‘Individueel (compleet)’, dan kun je volgens Pictoright een beroep doen op de juridische afdeling.

Pictoright en reprorecht: vergoedingen voor je werk

Pictoright is de organisatie die in Nederland rechten van beeldmakers beheert. Er zijn drie aansluitvormen; bedragen zoals vermeld op 2 oktober 2026.

AansluitvormWat het inhoudtKosten
Individueel (compleet)Pictoright beheert en exploiteert je auteursrechten; je kunt een beroep doen op de juridische afdeling en bent ook aangesloten voor collectieve rechten en volgrecht.€ 57,50 contributie per jaar (rechtspersonen € 115) en 25% inhouding op geïncasseerde vergoedingen
CollectiefAlleen je collectieve rechten, zoals reprorecht, thuiskopie en leenrecht. Volgens Pictoright vooral geschikt voor wie veel in opdracht van uitgeverijen en mediabedrijven werkt, zoals fotografen.Gratis; 15% inhouding bij uitbetaling
VolgrechtAlleen inning van volgrecht bij doorverkoop van kunstwerken.Gratis; 10% administratiekosten, 5% bij bedragen boven € 1.000 per transactie

Wat is reprorecht?

De reprorechtvergoeding is volgens Stichting Reprorecht een auteursrechtenvergoeding voor het (digitaal) kopiëren uit beschermd werk binnen bedrijven, overheids- en onderwijsinstellingen. De minister van Justitie wees Stichting Reprorecht in 1985 aan om die vergoedingen te innen; ongeveer 90% wordt ieder jaar verdeeld onder auteurs, beeldmakers en uitgevers. Per 2025 valt ook gebruik in een presentatie eronder (Reprorecht). Freelance fotografen kunnen voor hun reprorechtvergoeding terecht bij Pictoright.

Hoe het geld bij jou komt

Vergoedingen voor reprorecht, thuiskopie en leenrecht komen eerst bij Pictoright binnen en worden doorbetaald op basis van wat beeldmakers opgeven over publicaties met hun werk (Pictoright). Meldt een fotobureau zich namens jou, dan gaat Pictoright er in principe van uit dat dat mag; het bureau moet een zo groot mogelijk deel doorbetalen. Ben je het daar niet mee eens, dan kun je dat bij Pictoright melden.

Auteursrecht, portretrecht en citaatrecht

Drie regels die vaak door elkaar lopen: jouw recht als maker, het recht van wie op de foto staat en het recht om te citeren.

Portretrecht

Als fotograaf heb je het auteursrecht, maar wie op de foto staat kan rechten hebben. Is een portret in opdracht gemaakt, dan is voor publicatie toestemming van de geportretteerde nodig; anders kan iemand zich verzetten als hij een redelijk belang heeft (auteursrecht.nl). Lees meer bij portretrecht en quitclaim.

Citaatrecht

Beeld mag als citaat worden gebruikt als het een betoog verduidelijkt, aantal en omvang redelijk zijn, het niet vooral als versiering dient, de normale exploitatie niet wordt aangetast en de bron wordt vermeld (Pictoright). Meer bij citaatrecht.

Vlaanderen: SOFAM

In België behartigt SOFAM de auteursrechten van visuele kunstenaars. SOFAM is een coöperatieve vennootschap zonder winstoogmerk, sinds 1979 gespecialiseerd in auteursrechten voor visuele kunstenaars. SOFAM int en verdeelt collectieve rechten uit reprografie, privékopie, kabel en leenrecht, en treedt bij inbreuken op via minnelijke schikkingen of procedures bij de rechtbank. Aansluiten kost een eenmalig bedrag van € 123,95 zonder jaarlijkse bijdrage.

Volgens de FAQ van SOFAM blijft het auteursrecht bestaan tot 70 jaar na de dood van de auteur en is registratie via een depot niet nodig. Bij een inbreuk raadt SOFAM aan eerst in dialoog te gaan met de gebruiker, vóór je juridische stappen zet. Collectieve rechten ontvang je door je aan te sluiten en jaarlijks aangifte te doen van je publicaties.

Veelgestelde vragen over auteursrecht op foto’s

Het recht van de fotograaf om te beslissen wat er met zijn foto gebeurt. Het ontstaat automatisch voor foto’s die voldoende origineel zijn en loopt tot 70 jaar na de dood van de maker.

Nee. Auteursrecht ontstaat vanzelf; registreren is volgens auteursrecht.nl niet nodig en niet eens mogelijk. Wel kun je je bewijspositie versterken, bijvoorbeeld met een depot bij de notaris of een i-DEPOT.

Werken waarvan het auteursrecht is verlopen: 70 jaar na de dood van de maker, gerekend vanaf 1 januari van het jaar daarna. Een foto op internet is niet vrij omdat hij online staat; ook foto’s op sociale media zijn meestal beschermd.

Als de beschermingstermijn is verlopen, of als de maker toestemming geeft, bijvoorbeeld via een licentie. Een vaste lijst met rechtenvrije foto’s is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden.

De foto kan zelf beschermd zijn als hij origineel is, en het kunstwerk heeft een eigen maker met eigen rechten. Kunstwerken en gebouwen die permanent in de openbare ruimte staan, mogen volgens Pictoright vaak zonder toestemming worden afgebeeld zoals ze in hun omgeving te zien zijn.

Ja, als de foto auteursrechtelijk beschermd is: volgens de Rijksoverheid mag je foto’s met auteursrecht alleen gebruiken met toestemming van de maker, tenzij een wettelijke uitzondering zoals het citaatrecht geldt.

Alleen binnen de wettelijke uitzonderingen, zoals het citaatrecht met bronvermelding of een korte opname in een reportage over een actuele gebeurtenis. In andere gevallen is elke verveelvoudiging of openbaarmaking zonder toestemming volgens Pictoright in principe een inbreuk.

Leg het gebruik vast, neem contact op met de gebruiker, vraag zo nodig om verwijdering of een DMCA-takedown, stuur een sommatie en stap als het moet naar de rechter. De stappen staan hierboven.

Ja, volgens de KvK kun je een schadevergoeding of winstafdracht eisen als je door de schending geld bent misgelopen. Een vast bedrag per foto is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden.

Als je de foto in dienstverband maakt, geldt de werkgever als maker (artikel 7 Auteurswet), tenzij in je arbeidsovereenkomst iets anders is afgesproken. Foto’s zonder enige relatie met je werk blijven van jou.

Dan gaat het om je portretrecht, niet om auteursrecht. Was het portret in opdracht gemaakt, dan is je toestemming nodig; anders kun je je verzetten als je een redelijk belang hebt. Meer op de pagina Portretrecht.

Dit is algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies.

Meer onderwerpen

Citaatrecht

Wanneer je werk van anderen mag citeren en wat daarbij geldt.

Portretrecht

Wanneer iemand zich tegen publicatie van zijn portret kan verzetten.

Quitclaim

Wat erin staat en wanneer je als journalist toestemming nodig hebt.

Fotografeer je regelmatig journalistiek, dan kun je dat met de perskaart van VFJ aantonen.

Perskaart aanvragen

Bronnen en stand: 2 oktober 2026. auteursrecht.nl, hoe ontstaat auteursrecht · fotograaf · duur · werkgever als maker · overdracht en licentie · persoonlijkheidsrechten · auteurscontractenrecht · checklist toegestaan gebruik · optreden tegen inbreuk · portretrecht · Pictoright, inbreuk · Pictoright, aansluiten en kosten · Pictoright, inning en verdeling · Pictoright, fotografen en fotobureaus · Pictoright, uitzonderingen · Stichting Reprorecht, makers · Stichting Reprorecht · KvK, inbreuk op je auteursrecht · Rijksoverheid, werk van anderen gebruiken · SOFAM · SOFAM, FAQ

© Copyright - perskaart-aanvragen.com
Quitclaim