Je wordt journalist via een hbo-bachelor Journalistiek, een master journalistiek na een universitaire bachelor of een zij-instroomroute zoals een traineeship. Volgens de NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025 heeft 85% van de journalisten een hbo- of universitaire opleiding, maar heeft maar 55% een journalistiek diploma. De vier hbo-opleidingen Journalistiek staan in Ede, Tilburg, Utrecht en Zwolle.
Stand: 2 oktober 2026
Iets meer dan de helft van de werkende journalisten (55%) heeft een journalistieke opleiding afgerond, blijkt uit de NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025. De anderen hebben meestal een andere hbo- of universitaire studie gedaan.
Vier jaar voltijd aan de Christelijke Hogeschool Ede, Fontys in Tilburg, Hogeschool Utrecht of Windesheim in Zwolle. Je bent toelaatbaar met havo, vwo of mbo 4. Van de journalisten met een journalistiek diploma kwam volgens de NVJ ruim twee derde (68,2%) van een journalistieke hbo.
Na een universitaire bachelor volg je een master van één jaar of achttien maanden, onder meer in Amsterdam, Groningen, Leiden en Rotterdam. Met een hbo-diploma volg je meestal eerst een pre-master of schakelprogramma. Bijna één op de vijf journalisten met een journalistiek diploma (19,41%) studeerde op universitair niveau.
Heb je al een academische studie afgerond, dan kun je bij Hogeschool Utrecht de post-bachelorcursus Journalistiek voor academici en professionals volgen: negen maanden, 27 lesdagen op vrijdag, afgesloten met een bewijs van deelname.
DPG Media biedt volgens de eigen traineeshippagina jaarlijks een Traineeship Journalistiek Talent voor mensen zonder journalistieke opleiding. Trainees worden daarin in vijf maanden opgeleid tot mediamaker.
Op mbo-niveau bestaat de opleiding mediaredactiemedewerker; volgens de NVJ begonnen daar in studiejaar 2024-2025 bijna 400 studenten. Van de werkende journalisten komt 2,1% van het mbo.
Nederland heeft vier hbo-bachelors Journalistiek. Alle vier duren vier jaar en starten in september.
| Hogeschool en plaats | Opleiding en duur | Toelating |
|---|---|---|
| Christelijke Hogeschool Ede, Ede | Bachelor Journalistiek, voltijd, 4 jaar (240 EC), start in september | Havo, vwo, mbo 4 of een vergelijkbaar diploma; vanaf 21 jaar zonder die vooropleiding via een toelatingsonderzoek. Aanmelden vóór 1 mei. |
| Fontys Hogeschool Journalistiek, Tilburg | Bachelor Journalistiek, voltijd, 4 jaar, Nederlandstalig, start in september | Direct toelaatbaar met een havo-, vwo- of mbo-diploma (niveau 4). |
| Hogeschool Utrecht, Utrecht | Bachelor Journalistiek, voltijd, 4 jaar, start in september, diploma Bachelor of Arts | Havo, vwo of mbo 4; verplichte studiekeuzecheck; geen numerus fixus. Vanaf 21 jaar zonder vooropleiding via het 21+-toelatingsonderzoek. |
| Windesheim, Zwolle | Bachelor Journalistiek, voltijd, 4 jaar, start in september | Havo, vwo of mbo; aanmelden het liefst vóór 1 mei, uiterlijk 31 augustus. |
Volgens de NVJ begonnen in studiejaar 2025-2026 882 studenten aan de hbo’s in Ede, Utrecht, Tilburg en Zwolle, 5,7% minder dan een jaar eerder. De vier hbo’s reikten in 2024-2025 samen 375 diploma’s uit. Hogeschool Utrecht meldt dat 82% van haar afgestudeerden binnen anderhalf jaar een baan vindt en noemt als beroepen onder meer freelance journalist, redacteur bij een tv-programma, verslaggever, buitenlandcorrespondent en fotojournalist.
Een master journalistiek volg je na een universitaire bachelor. Met een hbo-bachelor volg je meestal eerst een pre-master of schakelprogramma. Sommige masters hebben een beperkt aantal plaatsen.
| Universiteit en plaats | Opleiding, duur en taal | Toelating en bijzonderheden |
|---|---|---|
| Erasmus Universiteit Rotterdam, Rotterdam | MA Media & Journalistiek, 1 jaar, 60 EC, Nederlandstalig, start in september | Aanmelddeadline (EER) 15 mei; er is een premaster. |
| Rijksuniversiteit Groningen, Groningen | Journalistiek (NL), MA Media Studies, 18 maanden, 90 EC, Nederlands en Engels, start in september | Toelatingstoets met een wetenschappelijke essay-opdracht en een opdracht rond actualiteit en nieuwswaarde. Maximaal 60 plaatsen per jaar, samen met de Engelstalige track Journalism. Hbo’ers volgen eerst een schakelprogramma van maximaal 60 EC. |
| Universiteit Leiden, Leiden | Journalistiek en Nieuwe Media (MA), 1 jaar, Nederlandstalig, start in september | Maximaal 44 plekken. |
| Universiteit van Amsterdam, Amsterdam | Duale master Journalistiek en media (MA Mediastudies), 18 maanden, 90 EC, Nederlandstalig | Academische master gecombineerd met praktijkonderwijs en een stage van drie maanden. |
| Vrije Universiteit Amsterdam, Amsterdam | Master CIW: Journalistiek, 1 jaar, voltijd, Nederlandstalig | Rechtstreeks toelaatbaar met de VU-bachelor CIW: Media en Journalistiek. Met een andere wo-bachelor of een hbo-bachelor Journalistiek eerst een opstapminor of pre-master van ongeveer 30 EC. Aanmelden uiterlijk 1 juni. |
In studiejaar 2024-2025 haalden volgens de NVJ 181 studenten een universitair journalistiekdiploma, 16,8% meer dan een jaar eerder. Van alle nieuwe journalistiekstudenten in het hoger onderwijs begon 20,25% aan een universiteit.
In Vlaanderen is Journalistiek een professionele bachelor van 180 studiepunten aan een hogeschool. De master in de journalistiek telt 60 studiepunten, volgens Onderwijskiezer.
| Instelling en plaats | Opleiding | Studiepunten en duur |
|---|---|---|
| AP Hogeschool, Antwerpen | Professionele bachelor Journalistiek | 180 studiepunten, minimaal 3 jaar |
| Arteveldehogeschool, Gent | Bachelor Journalistiek | 180 studiepunten, 3 jaar |
| Erasmushogeschool Brussel, Brussel | Bachelor Journalistiek | 180 studiepunten |
| Hogeschool PXL, Hasselt | Professionele bachelor Journalistiek | 180 studiepunten, 3 studiejaren |
| Howest, Kortrijk | Bachelor Journalistiek | 180 studiepunten |
| Thomas More, Mechelen | Professionele bachelor Journalistiek | 180 studiepunten, 3 jaar voltijds |
| KU Leuven, Campus Brussel | Master in de journalistiek | 60 studiepunten |
| Vrije Universiteit Brussel | Master in de journalistiek | 60 studiepunten |
| Universiteit Gent, Gent | Master of Science in de communicatiewetenschappen (journalistiek) | 60 studiepunten, 1 jaar |
Volgens Onderwijskiezer heb je voor de professionele bachelor voldoende voorkennis als je in het secundair onderwijs een algemene of technische opleiding volgde. Bij Thomas More loop je in het derde jaar minstens tien weken stage.
Bijna de helft van de werkende journalisten heeft geen journalistiek diploma. Onder journalisten van 60 jaar en ouder heeft volgens de NVJ maar één op de drie (34,19%) zo’n diploma, onder journalisten tot 50 jaar bijna twee derde (65,9%).
Hogeschool Utrecht vraagt voor Journalistiek voor academici en professionals academisch werk- en denkniveau; deelname hangt af van selectie op basis van je cv, een motivatie en drie voorbeelden van artikelen. De cursus kost € 5550 (vrij van btw).
Het Traineeship Journalistiek Talent van DPG Media is bedoeld voor mensen zonder journalistieke opleiding. Het traineeship 2026 is al gestart; voor een eventuele volgende editie verwijst DPG Media naar een contactadres op de pagina.
Ben je 21 jaar of ouder en heb je geen havo-, vwo- of mbo-4-diploma, dan kun je bij Hogeschool Utrecht en de CHE via een toelatingsonderzoek toch aan de bachelor Journalistiek beginnen; Windesheim heeft een 21+-toets.
Praktijkervaring zit in alle opleidingen. Wie freelance begint, regelt daarnaast het zakelijke deel.
1
Loop stage
Bij Windesheim kies je zelf je journalistieke stageplek, bij Thomas More loop je in het derde jaar minstens tien weken stage en de duale master van de UvA bevat een stage van drie maanden.
2
Bewaar je werk
Selecties vragen om werkvoorbeelden: Hogeschool Utrecht vraagt voor de cursus voor academici drie voorbeelden van artikelen, de RUG werkt met een toelatingstoets met een opdracht rond actualiteit en nieuwswaarde.
3
Schrijf je in bij de KvK
Ga je freelancen, dan is inschrijving bij de Kamer van Koophandel verplicht, schrijft de NVJ. De KvK organiseert volgens de NVJ een gratis startersdag, webinars en cursussen.
4
Regel je administratie
De NVJ raadt aan je boekhouding vanaf het begin op orde te hebben, bijvoorbeeld met een boekhoudprogramma waarin je kosten en facturen online bewaart.
5
Bepaal je tarief
Fulltime freelancers verdienden volgens de NVJ Arbeidsmarktmonitor in 2024 gemiddeld € 36,43 per declarabel uur. Reken mee dat freelancers gemiddeld tien uur per week kwijt zijn aan niet-declarabel werk.
6
Zoek opdrachten
Je netwerk is volgens de NVJ je belangrijkste bron van opdrachten. Meld op LinkedIn dat je beschikbaar bent; opdrachten vind je ook bij Villamedia Opdrachten, Indeed en ProLinker.com.
Wat je verdient, hangt af van werkgever, cao en ervaring. Een gemiddeld journalistensalaris van CBS of UWV is in de geraadpleegde bronnen niet gevonden; hieronder staan de bedragen uit de cao en uit de NVJ-monitor.
| Wat | Bedrag (bruto) | Bron |
|---|---|---|
| Leerling-journalist met havo/vwo, maximaal 2 jaar | € 2.431,57 per maand in het eerste jaar, € 2.443,60 in het tweede jaar (per 1 januari 2026) | Cao Uitgeverijbedrijf, art. 13.3 |
| Beginnend journalist met hbo-vooropleiding, maximaal 1 jaar | € 2.948,75 per maand (per 1 januari 2026) | Cao Uitgeverijbedrijf, art. 13.3 |
| Beginnend journalist uit het bedrijfsleven of met een universitaire studie | € 3.125,35 per maand (per 1 januari 2026) | Cao Uitgeverijbedrijf, art. 13.3 |
| Dagbladjournalist functieniveau 6, onder meer online redacteur C, lezersredacteur, redacteur verslaggever, regioverslaggever en fotojournalist | € 3.489,48 – € 5.282,85 per maand (per 1 januari 2026, 38 uur per week) | Cao Uitgeverijbedrijf, art. 13.4 |
| Gemiddeld salaris in loondienst begin 2025: junior / medior / senior | € 3.400 / € 4.070 / € 4.590 per maand | NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025 |
| Freelancer: gemiddeld belastbaar inkomen 2024 | € 40.710 per jaar | NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025 |
De cao-bedragen gelden voor de functiegroep Dagbladjournalisten in de cao voor het Uitgeverijbedrijf (1 oktober 2025 tot en met 31 december 2027); per 1 januari 2027 stijgen ze met 3,0%. Voor publiekstijdschrift-, vaktijdschrift- en huis-aan-huisbladjournalisten gelden in dezelfde cao andere schalen.
Arbeidsmarkt. Nederland telt volgens de NVJ in 2025 zo’n 18.250 journalisten, iets minder dan in 2024 (18.500). 57% werkt in loondienst, 36% als freelancer en 7% zocht half 2025 vanuit een uitkering naar een baan. De journalistieke arbeidsmarkt is volgens de Spanningsindicator van het UWV, die de NVJ aanhaalt, al jaren ruim: er zijn meer werklozen dan vacatures. In de eerste drie kwartalen van 2025 verschenen 604 vacatures, tegen 837 in dezelfde periode van 2024 (NVJ, arbeidsmarktkansen).
Van de journalisten die tussen 2020 en 2024 een journalistiekdiploma haalden, ging volgens de NVJ net iets meer dan 42,5% van de vrouwen en 49% van de mannen in het vak aan het werk.
Wat moet je studeren om journalist te worden?
De meest gekozen route is de vierjarige hbo-bachelor Journalistiek in Ede, Tilburg, Utrecht of Zwolle. Na een universitaire bachelor kun je een master journalistiek volgen. Volgens de NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025 heeft 55% van de journalisten een journalistiek diploma; de meeste anderen hebben een andere hbo- of universitaire opleiding.
Is het mogelijk om journalist te worden zonder opleiding?
Ja. Bijna de helft van de werkende journalisten heeft geen journalistieke opleiding, al heeft 85% wel een hbo- of universitair diploma (NVJ). Zonder journalistieke opleiding kun je bijvoorbeeld instromen via het Traineeship Journalistiek Talent van DPG Media of, met een afgeronde academische studie, via de cursus Journalistiek voor academici en professionals van Hogeschool Utrecht.
Kan ik journalistiek studeren op latere leeftijd?
Ja. Ben je 21 jaar of ouder en heb je geen havo-, vwo- of mbo-4-diploma, dan kun je bij onder meer Hogeschool Utrecht en de CHE een toelatingsonderzoek doen; Windesheim heeft een 21+-toets. Heb je al een academische studie, dan is er de negen maanden durende cursus van Hogeschool Utrecht. DPG Media schrijft dat het met zijn traineeship redacties wil met medewerkers van allerlei leeftijden en achtergronden.
Hoe kan ik journalistiek studeren?
Kies een hbo-bachelor of, na een universitaire bachelor, een master. Bij Windesheim en de CHE meld je je bij voorkeur vóór 1 mei aan; bij Hogeschool Utrecht hoort er een verplichte studiekeuzecheck bij. Masters hebben eigen deadlines, bijvoorbeeld 15 mei bij de Erasmus Universiteit (EER) en 1 juni bij de VU.
Hoeveel geld verdien je als journalist?
Volgens de NVJ verdienden journalisten in loondienst met minder dan vijf jaar ervaring begin 2025 gemiddeld € 3.400 bruto per maand, met vijf tot tien jaar ervaring € 4.070 en met meer ervaring € 4.590. Freelance journalisten hadden in 2024 een gemiddeld belastbaar inkomen van € 40.710.
Hoeveel verdient een journalist per maand?
Dat hangt af van cao en functie. In de cao voor het Uitgeverijbedrijf loopt functieniveau 6 voor dagbladjournalisten per 1 januari 2026 van € 3.489,48 tot € 5.282,85 bruto per maand bij 38 uur per week. Een beginnend journalist met hbo-vooropleiding krijgt het eerste jaar € 2.948,75.
Is er een numerus fixus voor journalistiek?
Hogeschool Utrecht vermeldt uitdrukkelijk dat de bachelor Journalistiek geen numerus fixus heeft. Sommige masters hebben wel een maximum: Leiden noemt maximaal 44 plekken, Groningen maximaal 60 plaatsen per jaar samen met de Engelstalige track.
Hoe lang duurt de opleiding journalistiek?
De hbo-bachelor duurt vier jaar (240 EC). Masters duren één jaar (60 EC) of achttien maanden (90 EC). In Vlaanderen is de professionele bachelor 180 studiepunten, doorgaans drie jaar.
Kun je na het hbo een master journalistiek doen?
Ja, meestal na een pre-master of schakelprogramma. Bij de VU is dat ongeveer 30 EC; in Groningen volgen hbo’ers een schakelprogramma van maximaal 60 EC.
Hoeveel journalisten zijn er in Nederland?
Volgens de NVJ Arbeidsmarktmonitor zo’n 18.250 in 2025. Verslaggevers vormen de grootste groep (32,4%), gevolgd door bureauredacteuren (17,8%) en eindredacteuren (10,3%).
Kun je in Vlaanderen journalistiek studeren?
Ja. De professionele bachelor Journalistiek (180 studiepunten) wordt gegeven door AP Hogeschool, Arteveldehogeschool, Erasmushogeschool Brussel, Hogeschool PXL, Howest en Thomas More. Een master (60 studiepunten) volg je onder meer aan KU Leuven (Campus Brussel), de VUB en de Universiteit Gent.
Wat een verslaggever doet, het verschil met redacteur en correspondent en het salaris.
Taken, het verschil tussen beide functies, online redactie en salaris.
Opleidingen, freelance werk, tarieven en rechten bij fotograferen.
Werk je al journalistiek, dan kun je dat met de perskaart van VFJ aantonen – voor een opleiding, stage of sollicitatie heb je hem niet nodig.
Bronnen en stand: 2 oktober 2026. NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025, De journalisten · NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025, De opleidingen · NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025, De arbeidsmarktkansen · NVJ Arbeidsmarktmonitor 2025, De freelancers · NVJ, 6 tips om freelancejournalist te worden · Cao voor het Uitgeverijbedrijf 2025-2027, functies en salarisschalen (pdf, NVJ) · CHE, Journalistiek · Fontys, Journalistiek · Hogeschool Utrecht, Journalistiek · Hogeschool Utrecht, Toelating · Hogeschool Utrecht, Na de opleiding · Hogeschool Utrecht, Journalistiek voor academici en professionals · Windesheim, Journalistiek · Erasmus Universiteit Rotterdam, Media & Journalistiek · Rijksuniversiteit Groningen, Journalistiek (NL) · Universiteit Leiden, Journalistiek en Nieuwe Media · Universiteit van Amsterdam, Journalistiek en media (duaal) · VU Amsterdam, Master CIW: Journalistiek · VU Amsterdam, Toelating · DPG Media, Traineeship Journalistiek Talent · Onderwijskiezer, Journalistiek (professionele bachelor) · Onderwijskiezer, Journalistiek (master) · AP Hogeschool, Journalistiek · Arteveldehogeschool, Journalistiek · Erasmushogeschool Brussel, Journalistiek · Hogeschool PXL, Journalistiek · Howest, Journalistiek · Thomas More, Journalistiek · Universiteit Gent, Communicatiewetenschappen (journalistiek)