Quitclaim: wat is het en wanneer heb je er een nodig?

Een quitclaim is een schriftelijke overeenkomst waarin iemand die op een foto of video staat toestemming geeft voor het gebruik van de beelden, met afspraken over doel, media en duur. Bij een portret dat in opdracht is gemaakt, is voor publicatie toestemming van de geportretteerde nodig; bij andere portretten, zoals veel nieuwsfoto’s, kan iemand zich alleen verzetten als hij een redelijk belang heeft. Wie toestemming gebruikt als grondslag onder de AVG, moet er rekening mee houden dat mensen die toestemming kunnen intrekken.

Stand: 2 oktober 2026

Wat is een quitclaim?

Volgens ANP is een quitclaim een overeenkomst tussen fotograaf en model waarin de geportretteerde toestemming geeft voor de gemaakte beelden en afziet van zijn of haar portretrecht.

Andere namen

De NVJ spreekt van een quitclaim of vrijwaringsverklaring. Daarin wordt aangegeven waarvoor de foto wel en niet gebruikt zal worden. Overheden gebruiken ook het woord toestemmingsverklaring, zoals in het voorbeeld van Toolkit Taal.

Waarvoor dient hij?

Met een quitclaim zorg je volgens ANP dat alle partijen weten waar ze aan toe zijn. De NVJ noemt het vastleggen van afspraken vooraf een manier om gedoe achteraf te voorkomen.

Verplicht?

In de geraadpleegde bronnen staat geen wettelijke plicht om juist een quitclaim te gebruiken. Wel regelt de Auteurswet het portretrecht, en vraagt de AVG om een grondslag als je herkenbare personen publiceert. Een quitclaim is een manier om die toestemming vast te leggen.

Wanneer is toestemming nodig?

Het portretrecht maakt volgens auteursrecht.nl onderscheid tussen portretten die wel en niet in opdracht zijn gemaakt. Meer daarover lees je op onze pagina over portretrecht.

SituatieWat geldt volgens de bronnenBron
Portret in opdrachtVoor publicatie is zonder meer toestemming van de afgebeelde persoon nodig. De geportretteerde heeft een verbodsrecht.auteursrecht.nl, NVJ
Portret niet in opdrachtMag in beginsel vrij worden gepubliceerd, tenzij de afgebeelde persoon een redelijk belang heeft om zich te verzetten, vaak een privacybelang of een financieel belang. Of dat opweegt tegen de publicatie, beslist de rechter.auteursrecht.nl
Foto bij een nieuwsberichtKan gerechtvaardigd zijn door de nieuwswaarde, ook als de persoon er niet blij mee is.auteursrecht.nl
Publicatie op internet (AVG)Bij openbare publicatie van persoonsgegevens op internet is de grondslag vrijwel altijd toestemming. Er zijn uitzonderingen voor persoonlijk of huishoudelijk gebruik en voor journalistiek gebruik.Autoriteit Persoonsgegevens

Altijd een quitclaim? ANP schrijft dat je mensen die je openbaar wilt publiceren ‘altijd’ een quitclaim laat tekenen, met nieuwsfotografie met een directe nieuwsaanleiding als enige uitzondering. Auteursrecht.nl en de NVJ maken het onderscheid tussen portretten in opdracht en andere portretten: een portret dat niet in opdracht is gemaakt, mag in beginsel vrij worden gepubliceerd, tenzij er een redelijk belang is. Een quitclaim kan dus verstandig zijn, maar is volgens deze bronnen niet in elke situatie nodig.

Wat staat er in een quitclaim?

Geen volledig contractmodel, maar de punten die de geraadpleegde bronnen noemen. Volgens ANP is een quitclaim vaak niet veel meer dan één A4.

OnderdeelWat de bron noemtBron
Gegevens van de geportretteerdeVoor- en achternaam, adres, telefoonnummer, mailadres en geboortedatumANP
OpnameDatum en plaats waar de foto is genomen; in het overheidsvoorbeeld ook de fotograaf en het projectANP, Toolkit Taal
Gebruik en kanalenWaar de foto wordt opgenomen, bijvoorbeeld een beeldbank, en wie daar foto’s kan downloaden; of de foto redactioneel en/of commercieel wordt gebruiktANP
Wel en nietWaarvoor de foto wel en niet gebruikt zal wordenNVJ
DuurEen verloopdatum of onbepaalde tijd, en of de afspraken tussentijds opzegbaar zijn; het overheidsvoorbeeld noemt een periode van 2 jaarANP, Toolkit Taal
MinderjarigenANP: onder de 18 laat je een ouder of voogd tekenen. AP: kinderen jonger dan 16 kunnen zelf geen geldige AVG-toestemming gevenANP, AP
Begrijpelijke taalKort, weinig vakjargon en zo min mogelijk juridische termen, zodat alle partijen begrijpen wat ze tekenenANP
OndertekeningNaam en handtekeningToolkit Taal
Ander gebruik laterGaan anderen de beelden gebruiken, dan wordt opnieuw om toestemming gevraagdToolkit Taal

Een vergoeding en het gebied waarin de beelden gebruikt mogen worden, worden in de geraadpleegde primaire bronnen niet als vast onderdeel genoemd.

1

Bepaal of je toestemming nodig hebt

Is het portret in opdracht gemaakt, gaat het om commercieel gebruik of publiceer je herkenbare personen online? Dan ligt toestemming voor de hand. Bij nieuwsfoto’s weeg je de nieuwswaarde af tegen een mogelijk redelijk belang.

2

Beschrijf beelden, doel en duur

Leg vast om welke beelden het gaat, waar en hoe ze gebruikt worden en hoelang. Hoe specifieker, hoe beter je kunt laten zien waarvoor iemand toestemming gaf.

3

Bewaar de verklaring

De Autoriteit Persoonsgegevens noemt het kunnen aantonen dat je toestemming hebt als aandachtspunt. Bewaar de getekende verklaring bij de beelden.

Quitclaim en toestemming onder de AVG

Maak en publiceer je beelden voor professionele of commerciële doeleinden, dan is volgens de AP de AVG van toepassing en heb je een grondslag nodig, bijvoorbeeld toestemming. Dan gelden de eisen hieronder.

Eisen aan toestemming

Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens moet toestemming vrijelijk gegeven, ondubbelzinnig, geïnformeerd en specifiek zijn. Je mag iemand niet onder druk zetten. Mensen hebben het recht hun toestemming in te trekken, en dat moet even makkelijk gaan als toestemming geven. Kinderen jonger dan 16 jaar kunnen zelf geen geldige toestemming geven; dan moet een ouder of verzorger toestemming geven.

Wat dat betekent voor een quitclaim

Dient een quitclaim als AVG-toestemming, dan moet hij aan deze eisen voldoen en kan de geportretteerde de toestemming intrekken. De bewering dat een getekende quitclaim nooit kan worden ingetrokken, past daar niet bij. Of een quitclaim daarnaast als overeenkomst over het portretrecht blijft gelden, is in de geraadpleegde primaire bronnen niet beantwoord. Let ook op de leeftijd: ANP noemt 18 jaar, de AP 16 jaar voor AVG-toestemming.

Wanneer heb je als journalist geen quitclaim nodig?

Voor journalistiek werk gelden ruimere mogelijkheden, maar geen vrijbrief. Het blijft een afweging per situatie.

Nieuwswaarde

Een foto van iemand bij een nieuwsbericht kan volgens auteursrecht.nl gerechtvaardigd zijn door de nieuwswaarde, ook als die persoon er niet blij mee is. Of een redelijk belang van de geportretteerde zwaarder weegt, beslist uiteindelijk de rechter.

Massale en openbare situaties

De journalistieke code van Nieuwsuur vraagt mensen zonder publieke functie om toestemming voor herkenbaar optreden in beeld, behalve bij situaties die zo massaal of openbaar zijn, zoals een popconcert, voetbalwedstrijd of drukke winkelstraat, dat toestemming vragen ondoenlijk is. Voor mensen met een publieke functie is volgens de code enige ongewilde publiciteit onvermijdelijk.

Journalistieke uitzondering in de AVG

De Autoriteit Persoonsgegevens noemt voor publicatie op internet een uitzondering voor journalistiek gebruik. Wat je mag fotograferen en filmen op straat, lees je bij fotograferen en filmen in de openbare ruimte.

Veelgestelde vragen over de quitclaim

Een overeenkomst waarin de geportretteerde toestemming geeft voor het gebruik van de beelden en afziet van zijn of haar portretrecht, zoals ANP het omschrijft. De NVJ spreekt ook van een vrijwaringsverklaring.

Toolkit Taal van de overheid publiceert een voorbeeld voor gemeenten: wanneer en door wie iemand is gefotografeerd, voor welk project, waarvoor de foto’s worden gebruikt en opgeslagen, een toestemmingszin voor een periode van 2 jaar, en naam en handtekening. Een volledig contractmodel staat bewust niet op deze pagina; de punten uit de bronnen vind je in de tabel hierboven.

Is een portret in opdracht gemaakt, dan is voor publicatie toestemming van de afgebeelde persoon nodig. Is het niet in opdracht gemaakt, dan mag het in beginsel worden gepubliceerd, tenzij de persoon een redelijk belang heeft, bijvoorbeeld een privacybelang of financieel belang. Meer op de pagina Portretrecht.

Van de geportretteerde bij een portret in opdracht en als een redelijk belang zwaarder weegt dan de publicatie. Onder de AVG is bij openbare publicatie op internet de grondslag vrijwel altijd toestemming, met uitzonderingen voor persoonlijk of huishoudelijk en journalistiek gebruik. Gebruik je foto’s van anderen, dan heb je volgens de Rijksoverheid ook toestemming van de maker nodig.

Noem wie er op de foto staat, wanneer en waar de foto is gemaakt, waarvoor en waar de foto wordt gebruikt, hoelang de toestemming geldt en laat de persoon tekenen. Houd het kort en begrijpelijk, zoals ANP aanraadt. Bij minderjarigen tekent een ouder of voogd.

In het overheidsvoorbeeld van Toolkit Taal is het één korte tekst met een toelichting, een toestemmingszin met doel en periode, en ruimte voor naam en handtekening. Volgens ANP is een quitclaim vaak niet veel meer dan één A4.

Gaat het om herkenbare personen, dan vraag je hen om toestemming en leg je die vast. Gaat het om beelden die een ander heeft gemaakt, dan heb je daarnaast toestemming of een licentie van de maker nodig.

Door een verklaring te tekenen waarin staat voor welk gebruik en welke periode je toestemming geeft. Lees vooral na waarvoor de foto wel en niet gebruikt mag worden.

Als de quitclaim de AVG-toestemming is, kun je die volgens de Autoriteit Persoonsgegevens intrekken, en dat moet even makkelijk gaan als toestemming geven. Of er daarnaast contractuele afspraken blijven gelden, is in de geraadpleegde primaire bronnen niet beantwoord.

Volgens de AP kunnen kinderen jonger dan 16 jaar zelf geen geldige AVG-toestemming geven. ANP adviseert bij iedereen onder de 18 een ouder of voogd de quitclaim te laten tekenen.

Dit is algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies.

Meer onderwerpen

Portretrecht

Wanneer iemand zich tegen publicatie van zijn portret kan verzetten.

Auteursrecht op foto’s

Je rechten als maker en wat je doet bij gebruik zonder toestemming.

Fotograferen en filmen in de openbare ruimte

Wat je op straat en bij evenementen mag vastleggen.

© Copyright - perskaart-aanvragen.com